Heb je ooit gewenst dat je computer dingen hardop kon voorlezen? Misschien ben je aan het multitasken, of misschien krijg je na een tijdje last van kleine tekst. Windows 10 heeft een erg handige ingebouwde functie genaamd Narrator — in feite een schermlezer die tegen je praat. Het inschakelen is niet ingewikkeld, maar soms loopt het vast, vooral als je niet precies weet waar je moet zoeken of als de instellingen een beetje verborgen zijn. Daarom volgt hier een stappenplan dat in de meeste gevallen werkt. Verwacht dat je computer begint te spreken zodra je het proces hebt doorlopen, en je kunt het daarna aanpassen als je wilt dat het beter of sneller klinkt. Want Windows moet het natuurlijk ingewikkelder maken dan nodig, maar het is te doen als je eenmaal weet hoe het moet.
Hoe schakel je tekst-naar-spraak (voorlezer) in Windows 10 in?
Ga naar het instellingenmenu.
Meestal is de eenvoudigste manier om dit te doen door op de Startknop te klikken en vervolgens op het tandwielpictogram met de tekst ‘Instellingen’. Zoek daar naar ‘Toegankelijkheid’. Deze sectie is in feite een verzameling van toegankelijkheidstools, zoals vergrootglazen, modi met hoog contrast en, jawel, Verteller. Als je wat rondklikt, vind je het meestal onder Instellingen > Toegankelijkheid. Op sommige systemen kan het even duren om de juiste plek te vinden, vooral als je besturingssysteem niet volledig is bijgewerkt, maar meestal is het vrij eenvoudig.
Zoek en selecteer ‘Verteller’ in het menu.
Eenmaal in Toegankelijkheid, scroll of klik in de zijbalk en selecteer Verteller. Dit is het centrale punt voor het beheren van de schermlezerfunctie. Eerlijk gezegd werkte het op de ene computer meteen. Op een andere moest ik een paar keer heen en weer gaan. Vergeet niet dat het niet alleen om het voorlezen van tekst gaat: Verteller kan je ook vertellen wat er op je scherm gebeurt, zoals waar je cursor zich bevindt of over welke knop je muis beweegt.
Schakel de verteller in
Bovenaan vind je een schakelaar om de Verteller in te schakelen. Als je die op ‘ Aan’ zet, hoor je meestal meteen iets – misschien een stem, misschien een opstartbericht. Het is een beetje vreemd, maar het werkt. Soms kondigt het ‘Verteller aan’ aan en begint het vervolgens de inhoud van je scherm op te sommen. Andere keren gebeurt er niets totdat je een sneltoets indrukt. Dat brengt me op het volgende: als je muis niet meewerkt of de schakelaar om de een of andere reden niets lijkt te doen, kun je Windows + Ctrl + Enterdie sneltoets gebruiken om de Verteller uit te schakelen. Die sneltoets is behoorlijk betrouwbaar, vooral als je de Verteller snel wilt uitschakelen zonder door menu’s te hoeven bladeren.
Pas de stem en het gedrag aan.
Nadat je Verteller hebt ingeschakeld, neem je even de tijd om de instellingen te bekijken. Je kunt de stem wijzigen, de snelheid, toonhoogte en het volume aanpassen, of bepalen of leestekens worden voorgelezen. Je vindt deze opties meestal onder Instellingen > Toegankelijkheid > Verteller > De stem van Verteller personaliseren. Experimenteer met de opties totdat het minder robotachtig en natuurlijker klinkt – of in ieder geval acceptabel. Leuk weetje: als je kieskeurig bent wat stemmen betreft, ondersteunt Windows extra taalpakketten. Op sommige systemen kun je dus nieuwe stemmen of accenten downloaden via Instellingen > Tijd en taal > Spraak.
Deze stap kan soms mislukken, vooral op een computer met beperkte resources of verouderde stuurprogramma’s. Soms laadt de stem niet goed of valt het geluid weg. In dat geval kan een snelle herstart het probleem verhelpen, maar vaker helpt het om het volume aan te passen of tussen de stemmen te wisselen.
Extra tips om het meeste uit Narrator te halen
- Gebruik de sneltoets: Windows-toets + Ctrl + Enter is je beste vriend om Verteller snel in en uit te schakelen.
- De stemmen aanpassen: Ga naar Instellingen > Toegankelijkheid > Verteller > Stem van de Verteller personaliseren om een combinatie van toonhoogte en spreeksnelheid te vinden die je niet de neiging geeft je koptelefoon weg te gooien.
- Probeer het eens in je apps: webbrowsers, Word, Outlook – Narrator leest verrassend goed de meeste tekst voor, maar sommige oudere apps of niche-apps werken mogelijk niet mee. Toch is het de moeite waard om het te proberen, want het werkt over het algemeen betrouwbaar met gangbare apps.
- Combineer met andere tools: Door Verteller te gebruiken in combinatie met Vergrootglas of thema’s met hoog contrast, kunt u de toegankelijkheid nog verder verbeteren, hoewel het scherm daardoor soms wat rommelig kan worden. Het gaat erom de juiste balans te vinden die aansluit bij uw behoeften.
Veelgestelde vragen die je mogelijk nog hebt
Wat is Verteller eigenlijk in Windows 10?
Het is Microsofts gratis, ingebouwde schermlezer. Hij leest alle tekst op je scherm voor, kondigt meldingen aan en helpt je navigeren zonder dat je alles hoeft te zien. Geweldig voor slechtzienden en verrassend handig voor iedereen die even zijn ogen wil openen.
Kan ik het geluid veranderen?
Jazeker. Je kunt verschillende stemmen of talen kiezen, en de spreeksnelheid en toonhoogte aanpassen. Ga naar Instellingen > Tijd en taal > Spraak om deze opties te bekijken. Ik heb een paar stemmen uitgeprobeerd – sommige klinken menselijker, andere robotachtiger, maar het is de moeite waard om te experimenteren.
Is het gratis of moet ik betalen?
Narrator is onderdeel van Windows, dus het is volledig gratis – er zijn geen extra downloads of abonnementen nodig.
Zal het overal werken?
Meestal wel. Het werkt goed samen met Edge, Office, Chrome en de meeste apps die de standaard Windows-toegankelijkheidsprotocollen volgen. Oudere of aangepaste programma’s werken soms minder goed, maar voor dagelijks browsen en documentbewerking is het behoorlijk betrouwbaar.
Hoe zet ik het snel uit als ik het per ongeluk aanzet?
Nog een keer proberen Windows + Ctrl + Enter. Bingo. Geen pratende hoofden meer.
Samenvatting
- Open Instellingen via Start + tandwielpictogram.
- Klik op Toegankelijkheid.
- Selecteer een verteller.
- Draai de schakelaar om hem aan te zetten.
- Pas de stem- en spraakopties aan.
Samenvatting
Het inschakelen van deze functie is dus geen geheim trucje, maar een paar muisklikken op de juiste plekken. Zodra het is ingeschakeld, kan je computer in principe tegen je praten, wat een enorme uitkomst kan zijn – of het nu gaat om toegankelijkheid of gewoon om je ogen te ontlasten tijdens het scrollen door lange teksten. Experimenteer met de instellingen; het is verrassend flexibel. Soms maakt alleen al het aanpassen van de snelheid of het veranderen van de stem een groot verschil. Het hele proces is hier en daar wat omslachtig, maar over het algemeen werkt het prima als je eenmaal weet waar je moet klikken en welke sneltoets je moet gebruiken. Hopelijk bespaart dit je een paar uur om het zelf uit te zoeken.